Czas pracy i odpoczynku kierowcy w UE: ściąga

Na końcu artykułu — darmowa ściąga od Herba personal. Wygodnie ją wydrukować i trzymać w kabinie.

1. Czas jazdy: 9, 56 i 90 godzin

Czas jazdy to czas, który tachograf zapisuje w trybie jazdy (symbol kierownicy). Obowiązują trzy limity i trzeba przestrzegać wszystkich trzech jednocześnie.

Dziennie — 9 godzin. „Dzień” to tutaj nie doba kalendarzowa, tylko czas między dwoma dziennymi odpoczynkami. Dwa razy w tygodniu można jechać do 10 godzin.

W tygodniu — 56 godzin. Tydzień liczy się od poniedziałku 00:00 do niedzieli 24:00.

W ciągu dwóch kolejnych tygodni — 90 godzin. Przykład: jeśli w tym tygodniu kierowca przejechał maksymalne 56 godzin, w następnym zostają mu tylko 34 godziny.

W praktyce najprościej śledzić pozostały czas bezpośrednio na ekranie tachografu: wiele nowoczesnych tachografów pokazuje, ile jeszcze można jechać dzisiaj i w tym tygodniu.

2. Przerwy: 45 minut po 4,5 godziny

Po 4,5 godziny jazdy potrzebna jest przerwa trwająca co najmniej 45 minut. Po przerwie licznik 4,5 godziny zaczyna się od nowa.

Przerwę można podzielić na dwie części, ale tylko w takiej kolejności:

1. Najpierw co najmniej 15 minut.
2. Potem co najmniej 30 minut.

Odwrotnie (30 + 15) się nie liczy: taka przerwa jest uznawana za niepełną. Obie części muszą też zmieścić się w tych samych 4,5 godzinach jazdy.

Ważne: przerwa to czas bez pracy. Załadunek, rozładunek, tankowanie czy wypełnianie dokumentów nie są przerwą, to „inna praca” (symbol młotków na tachografie). Przerwę oznacza się symbolem łóżka.

3. Dzienny odpoczynek: 11, 9 lub 3 + 9 godzin

Nowy dzienny odpoczynek musi zmieścić się w 24 godzinach od zakończenia poprzedniego dziennego lub tygodniowego odpoczynku. Są trzy warianty:

Skróconego dziennego odpoczynku nie trzeba rekompensować. Ale po raz czwarty skrócić odpoczynku przed kolejnym tygodniowym odpoczynkiem już nie wolno.

Dzienny odpoczynek można spędzić w kabinie, jeśli jest w niej miejsce do spania, a pojazd stoi.

4. Tygodniowy odpoczynek: 45 lub 24 godziny

Tygodniowy odpoczynek trzeba rozpocząć nie później niż po sześciu okresach 24-godzinnych (czyli po 144 godzinach) od zakończenia poprzedniego tygodniowego odpoczynku. Są dwa rodzaje:

• Regularny odpoczynek — co najmniej 45 godzin bez przerwy.
• Skrócony odpoczynek — co najmniej 24 godziny bez przerwy.

W ciągu dwóch kolejnych tygodni muszą być albo dwa regularne odpoczynki, albo jeden regularny i jeden skrócony.

Rekompensata. Jeśli odpoczynek był skrócony, brakujące godziny trzeba odebrać w jednym bloku przed końcem trzeciego tygodnia następującego po tygodniu skrócenia. Przykład: odpoczynek trwał 24 godziny zamiast 45 — czyli 21 godzin trzeba dodać do innego odpoczynku trwającego co najmniej 9 godzin.

Wyjątek: dwa skrócone z rzędu. W międzynarodowym transporcie towarów kierowca może wykorzystać dwa skrócone tygodniowe odpoczynki z rzędu, jeśli oba zaczynają się poza krajem pracodawcy i krajem, w którym kierowca mieszka. Warunek: w ciągu dowolnych czterech kolejnych tygodni — co najmniej cztery tygodniowe odpoczynki, w tym co najmniej dwa regularne. Rekompensatę za oba skrócone odpoczynki trzeba odebrać przed kolejnym tygodniowym odpoczynkiem.

Nie w pojeździe. Regularnego tygodniowego odpoczynku (45 godzin i więcej) nie wolno spędzać w pojeździe. To samo dotyczy tygodniowego odpoczynku dłuższego niż 45 godzin, który jest rekompensatą za skrócony. Skrócony tygodniowy odpoczynek (24 godziny) w trasie można spędzić w kabinie, jeśli jest miejsce do spania, a pojazd stoi.

Do domu raz na 4 tygodnie. Pracodawca musi planować pracę tak, aby kierowca co najmniej raz w każdym okresie 4 kolejnych tygodni mógł wrócić do domu albo do bazy pracodawcy i spędzić tam regularny tygodniowy odpoczynek. Jeśli kierowca wykorzystał dwa skrócone odpoczynki z rzędu, możliwość powrotu musi być wcześniej — przed rozpoczęciem długiego odpoczynku, który rekompensuje te skrócenia (zwykle jest to koniec trzeciego tygodnia). Kierowca sam decyduje, gdzie spędzi ten odpoczynek.

5. Czas pracy, tachograf i kary w Niemczech

Czas pracy to więcej niż jazda. Obejmuje jazdę, załadunek, rozładunek, kontrolę pojazdu i dokumenty. W Niemczech kierowców obowiązują takie limity:

• nie więcej niż 48 godzin pracy w tygodniu; można do 60 godzin, jeśli średnio w ciągu 4 miesięcy (lub 16 tygodni) wychodzi nie więcej niż 48 godzin;
• przerwa co najmniej 30 minut, jeśli dzień pracy trwa ponad 6 i do 9 godzin, oraz 45 minut — jeśli ponad 9 godzin; przerwę można dzielić na części po co najmniej 15 minut;
• nie wolno pracować dłużej niż 6 godzin z rzędu bez przerwy.

Tachograf. Karta kierowcy musi być w tachografie od momentu przejęcia pojazdu do końca dnia pracy. Po przekroczeniu granicy trzeba wprowadzić kod kraju podczas pierwszego postoju na granicy lub zaraz za nią (przy promie lub pociągu — w porcie lub na stacji przyjazdu), jeśli tachograf nie zapisuje tego automatycznie. Czas, gdy kierowca był z dala od pojazdu, na przykład dojazd do niego, trzeba wprowadzić na kartę ręcznie. Podczas kontroli trzeba okazać zapisy z bieżącego dnia i poprzednich 56 dni.

Kary. W Niemczech przestrzeganie przepisów kontrolują policja i BALM (Federalny Urząd ds. Logistyki i Mobilności, wcześniej BAG). Karę może dostać kierowca i osobno firma. Kary dla kierowcy nalicza się za każdy rozpoczęty odcinek naruszenia, więc szybko się sumują:

Źródła: rozporządzenie (WE) nr 561/2006, rozporządzenie (UE) 2020/1054 (tachograf), niemiecka ustawa o czasie pracy ArbZG §4 i §21a, katalog kar LV 48, bussgeldkatalog.de, niemieckie Ministerstwo Transportu o pakiecie mobilności.

Darmowa ściąga do kabiny

Herba personal przygotowała ściągę o czasie pracy i odpoczynku na jednej kartce A4 z dwóch stron. Są w niej wszystkie najważniejsze liczby, schemat przerw, symbole tachografu, kary i niemieckie zwroty przydatne podczas kontroli. Wydrukuj ją i włóż do kabiny albo zapisz w telefonie.

Najczęściej zadawane pytania